Ukam meni zo rladi

Rated 3.92/5 based on 844 customer reviews

– Vuy, katta odam-ey, – deding jahling chiqqan bo‘lib. – To‘g‘ri, hali tushunmaysan, yoshlik qilasan, – dedim jiddiy turib. Men javob bermay, yurishda davom etgan edim, yo‘limda turib olding. – Hammasini, – dedim-da, seni beparvo chetlab o‘tib, yo‘lga tushdim. Lekin, sizlar eshikdan kirgan zahoti hovlimiz kundek yorishib ketgani xotiramda muhrlanib qolgan. – Biyroncham, chaqaloq payting seni bir qiynab qo‘yganman-da! – E, so‘rama, eslasam etim uvishadi, – deya hikoyasini boshladi ayam. Seni menga tutqazib, peshingacha jimi g‘oyib bo‘lib ketgandi. “Oydinxon, shuningizni bir pas o‘ynatib turing”, dedi-da, eshikda kutib turgan xotin-xalajga qo‘shilib ketdi, bordi.… Ari-pari chaqib oldimi, deb jon-ponim chiqib ketdi. Xayriyate, deb turgandim, qarasam, hadeb tumshuqchang bilan ko‘krak izlayapsan. O‘shanda nima gap-so‘zlar bo‘ldi – unchalik esimda yo‘q. Shunchalik hafsala bilan maydalab o‘rardiki, chilvir kokillaring orqa-oldingni tutib ketardi. Ayam bir kuni odatdagiday sochingni o‘rib o‘tirib, o‘z-o‘zidan gap boshlab qoldi. Ayang sandalning narigi betida kashta tikib o‘tirardi. Ayangning odati – shahardan keldimi, dalani bir charx urib qaytmasa, xumori tarqamasdi.

Sen aytmaganiga ham qo‘ymasding, mittigina bo‘lib qo‘yniga kirib olarding-da, ma’tal aytib bering, xolajon, deb turib olarding. Havasli dunyo, bir kun kelib Shohsanam degan kelinim bo‘lsin, o‘g‘limning Shohsanam degan qallig‘i bo‘lsin, degan-da onaizor. Armonli dunyo, Maqsad momoning Mahmud degan o‘g‘li urushdan qaytmagan ekan. * * * Shohsanam, seni birinchi marta qachon, qay yerda, qay holatda ko‘rgan ekanman-a? Menimcha bunday bo‘lgan: tug‘ilgansan, tug‘ruqxonadan olib chiqishgan. Oppoq yo‘rgakdagi jish chaqaloqni menga ko‘rsatishgan. Ya’ni kunora tug‘ruqxonaga qatnagan ayam bir safar meniyam ergashtirib borgan va seni birinchi bor deraza ortidan, ikki yo uch kunligingda ko‘rgandirman?! O‘ki bo‘lmasa, hali dunyoga kelmasimizdan oldinroq bir-birimizni ko‘rgan, tanigan bo‘lishimiz ham mumkin. Bularning qay biri to‘g‘ri – bir hafta keyinmi, ikki-uch kun o‘tibmi yoki hali tug‘ilmasimizdan oldinmi, bilmayman. Mana shu chorpoyada bir o‘zginasi tumshayib o‘tirgani, hayhotday hovlida timirskilanib yurgani ko‘zimga ko‘rinib ketaverdi… Kecha dadamning yigirmasi o‘tdiyu, uyi tomondan mashina kuta boshladi. Yo‘qsa, opa-singil chorpoyada gaplashib o‘tirgan bo‘lishardi.

Va ularning qay biri xotiramga kelmasin – hammasi sen bilan bog‘liq bo‘lib chiqadi.

Lekin eslasam eslaguday voqealar, xotiralar ham borki, ular bolalik dunyomni nurlantirib turadi.

…Qadim zamonda, janub tomonda Diyorbakir degan mamlakat bo‘lgan ekan. Podsho ahdnoma yozdirib, muhr bosibdi-da, Hasan vazirning qo‘liga tutqazibdi. * * * Shohsanam, bu ertakni bir paytlar ayamdan eshitardik. Bundan chiqadi, sen dunyoga kelganingdan bir haftalar keyin ko‘rishganmiz ikkimiz. Maktab kiyimlarimni shosha-pisha korjomaga almashtirib, dahlizga chiqdim. Ro‘paradagi xonadan birovning piq-piq yig‘lagani eshitildi.

Keyin, kimda kim so‘zidan qaytsa, la’natga giriftor bo‘lsin, deb qasam ichishibdi. Men bu yurtlarga g‘arib bo‘lib kep qolganman, o‘g‘limning oti G‘arib bo‘lsin, debdi… O‘rnimdan turdim-da, yuragim betlamay dahlizga kirdim. O‘ng qo‘ldagi xona eshigiga qaramaslikka urinib, chapga – darsxonamga o‘tdim. Nim qorong‘u xona to‘rida oq doka ro‘mol yopingan ayam o‘tirardi.

Leave a Reply